Strefy w ogrodzie, tzw. wnętrza ogrodowe – co to takiego, po co?

Współczesne ogrody to często bardzo dokładnie zaplanowane, pieczołowicie zaprojektowane i uformowane zielone, funkcjonalne przestrzenie do życia, przypominające wręcz swoim układem nowoczesne wnętrza domów. Nie ma tu bowiem jednej wielkiej, otwartej przestrzeni, o nieokreślonym przeznaczeniu, a zamiast tego wydzielane są strefy – tzw. wnętrza ogrodowe. I to właśnie one wyznaczają rytm i charakter ogrodów przydomowych.

Czym są wnętrza ogrodowe?

Wnętrza ogrodowe sprawiają, że zielona przestrzeń przestaje być chaotyczna i przypadkowa, stając się zamiast tego miejscem przyjaznym, wygodnym, a przede wszystkim dopasowanym do stylu życia domowników. Są to bowiem w przemyślany, logiczny sposób zaprojektowane mniejsze przestrzenie w ramach jednej całości, które podobnie jak strefy w domu mają określone, przypisane im przeznaczenie, jak relaks, spożywanie posiłków i organizowanie spotkań towarzyskich, zabawa, uprawa roślin czy nawet praca na świeżym powietrzu. Ze względu zaś na przeznaczenie poszczególnych stref, różnią się one także charakterem panującego klimatu oraz użytymi materiałami. Tak wydzielone strefy w ogrodzie mogą powstać dzięki zastosowaniu roślin o różnej wysokości, żywopłotów i formowanych nasadzeń, a także właściwie wkomponowanej małej architekturze ogrodowej, jak pergole, trejaże czy altany, a także zróżnicowanym nawierzchniom, rabatom czy nawet meblom ogrodowym lub odpowiednio ustawionym donicom z roślinami. Zasada jest przy tym prosta – każda ze stref ma pełnić określoną rolę, a wszystkie ogrodowe wnętrza razem wzięte powinny tworzyć spójną kompozycję. Jest to podejście zaczerpnięte z klasycznych ogrodów włoskich i francuskich, a współcześnie w ramach interpretacji minimalizmu, naturalizmu czy stylu skandynawskiego.

Po co tworzyć strefy w ogrodzie, czyli dlaczego to się sprawdza?

Ogrodowe wnętrza to mnóstwo zalet. Przede wszystkim zwiększają funkcjonalność zielonej przestrzeni wokół domu tworząc miejsca dopasowane do indywidualnych potrzeb użytkowników. Najczęściej wydziela się takie strefy w ogrodzie, jak strefa relaksu, miejsce do spotkań towarzyskich z możliwością spożywania posiłków, przestrzeń dla dzieci, zaciszne miejsce do pracy lub czytania, ale również kącik warzywny czy klasyczny trawnik. Dzięki takiemu wyodrębnieniu funkcji poszczególnych stref w ogrodzie, jest on jak dobrze zaprojektowany dom.

Podział większej przestrzeni zielonej na strefy funkcjonalne w ogrodzie to także harmonia i porządek wizualny, ponieważ wnętrza ogrodowe sprawiają, że przestrzeń nie jest chaotyczna. Wydzielone strefy pozwalają zaś lepiej kontrolować kompozycję, wprowadzić rytm i proporcje, a także uniknąć wrażenia przypadkowości. Ogród wygląda wówczas na uporządkowany, nawet jeśli zastosowana w nim roślinność ma naturalny charakter.

Taki podział pozwala także na lepszą organizację i zagospodarowanie przestrzeni, szczególnie w małych ogrodach, gdzie takie strefy są niezwykle potrzebne, ponieważ wyodrębnione funkcje optycznie powiększają nieduży teren i czynią go bardziej ciekawym w odbiorze.

Nie można tu również pominąć aspektów wygody i komfortu użytkowników danego ogrodu. Dzięki podziałowi na strefy, każdy z nich może bowiem znaleźć odpowiadające mu miejsce, np. dzieci plac zabaw czy trawnik do gry, dorośli strefę relaksu w ogrodzie, a amatorzy spędzania czasu w towarzystwie – świetne miejsce do biesiadowania w postaci altany. I w taki właśnie sposób ogród staje się przestrzenią, z której naprawdę chce się korzystać, a nie tylko oglądać ją z okna. Ciekawym aspektem strefowania przestrzeni ogrodu jest też swoista ogrodowa podróż, ponieważ nie wszystko widać od razu, a część zakątków pozostaje ukryta za wyższymi roślinami, pergolą czy donicami. To zaś buduje napięcie, głębię i niepowtarzalny klimat.

Wytyczenie ogrodowych wnętrz ułatwia również dopasowanie roślin do panujących w danym miejscu warunków – sadzenie roślin w miejscach odpowiednich dla ich wymagań, stworzenie miejsc bardziej zacienionych lub słonecznych, a także oddzielenie części reprezentacyjnej od użytkowej i prywatnej. Strefy pozwalają także bawić się stylem, np. tworząc romantyczny kącik z ławeczką pod pergolą, a w innym miejscu nowoczesny taras z geometrycznymi donicami czy naturalistyczny zakątek z trawami ozdobnymi.

Jakie są najpopularniejsze wnętrza ogrodowe i jakie funkcje pełnią?

Ogród zazwyczaj w pierwszej kolejności pełni funkcję strefy relaksu i zielonego salonu, a taki efekt uzyskamy np. budując taras, altanę, rozwieszając między drzewami hamak czy ustawiając pod pergolą wygodne leżanki. Aranżacja strefy wypoczynku w ogrodzie opiera się na miękkich tkaninach, zapewnieniu półcienia i osłonięciu od wiatru, a przede wszystkim na przytulności.

Strefa jadalniana z kolei czy inaczej – ogrodowa jadalnia wymagają zastosowania takich elementów jak pergola, zadaszenie tarasu, duży stół oraz dające cień rośliny pnące. To wówczas doskonałe miejsce na posiłki, spotkania i celebrację codzienności.

W przydomowych ogrodach zazwyczaj pojawia się też strefa dedykowana najmłodszym użytkownikom tej przestrzeni. Podstawą strefy dla dzieci w ogrodzie jest bezpieczeństwo i dobra widoczność z miejsca, w którym spędzają czas dorośli domownicy – np. z tarasu. W dziecięcym wnętrzu ogrodowym powinny znaleźć się takie elementy, jak miękki trawnik, huśtawka lub domek ogrodowy, a także plac zabaw.

Natomiast zazwyczaj przy wejściu na posesję lub w części frontowej ogrodu tworzy się tzw. strefę reprezentacyjną, w której stosuje się symetryczne nasadzenia, eleganckie rośliny, wyraźne linie ścieżek.

W wielu ogrodach zaplanowane również zostaje miejsce na warzywnik i ogród ziołowy – niewielkie, ale funkcjonalne miejsce, często w drewnianych skrzyniach, łącząc estetykę z praktycznością.

Ogród może zatem być jak dom i stanowić przestrzeń, którą naprawdę się żyje, a wydzielając wnętrza ogrodowe, można stworzyć przestrzeń, która jest piękna, funkcjonalna, dostosowana do domowników, a do tego zmienna w zależności od pory roku. Takie podejście sprawia, że ogród staje się przedłużeniem domu, miejscem codziennego wypoczynku i spotkań, gdzie każde wnętrze ogrodowe ma swoje zastosowanie.